Placek po zbójnicku – co to jest i skąd pochodzi?

Placek po zbójnicku to placki ziemniaczane podane z gęstym gulaszem mięsnym i śmietaną. Takie danie zamawia się na obiad, kiedy ma być ciepło i sycąco. W wielu domach i lokalach funkcjonuje też pod nazwą „placek po węgiersku”. Wyjaśniamy, czym jest to danie, skąd ma dwie nazwy i jak przygotowujemy je w naszej restauracji Del Piero w Gorlicach.

Co to jest placek po zbójnicku?

Danie ma dwa główne elementy. Pierwszy to placek ziemniaczany z tartych ziemniaków, jajka, mąki i cebuli, smażony na złoty kolor. Drugi to gulasz, czyli kawałki mięsa duszone w gęstym sosie, zwykle z cebulą i papryką.

Całość działa na kontraście. Chrupiący placek spotyka się z miękkim mięsem i aromatycznym sosem, a kwaśna śmietana łagodzi intensywność gulaszu. Dlatego to jedno z tych dań, po których przez kilka godzin nie myśli się o jedzeniu.

Placek po zbójnicku a placek po węgiersku – czy to to samo danie?

W większości przypadków tak. Obie nazwy opisują placek ziemniaczany z gulaszem i to, którą usłyszysz, często zależy od regionu albo przyzwyczajeń kucharza. Nie istnieje jeden obowiązujący przepis. Każdy lokal ma własne proporcje, rodzaj mięsa i dodatki.

Pewne różnice jednak się zdarzają. Wersje nazywane „zbójnickimi” częściej mają ser albo boczek, bo nawiązują do sycącej kuchni górskiej. Przy nazwie „po węgiersku” mocniej wybrzmiewa papryka w gulaszu. To jednak raczej tendencje niż sztywne reguły.

Skąd pochodzi placek po zbójnicku?

Na pewno nie z Węgier. Węgrzy nie znają takiego dania. Najbliżej mu do ich naleśnika Hortobágyi palacsinta, czyli cienkiego naleśnika z farszem z mięsa duszonego w papryce, polanego sosem śmietanowym. Gulasz rzeczywiście ma węgierskie korzenie, ale połączenie go z plackiem ziemniaczanym to polski pomysł.

Danie upowszechniło się w polskich barach i restauracjach w okresie PRL. Szybko stało się klasykiem obiadowych kart w całym kraju. Kto i kiedy podał je pierwszy, nie wiadomo, a w kuchni ludowej i barowej takie historie rzadko zostawiają ślad w dokumentach.

Nazwa „po zbójnicku” odwołuje się do karpackiej tradycji zbójnickiej, znanej choćby z legend o Janosiku. Według jednej z teorii danie wywodzi się z Podhala i pogranicza polsko-słowackiego. To jednak hipoteza, a nie udokumentowany fakt. Pewne jest tyle, że nazwa dobrze pasuje do konkretnego, energetycznego jedzenia kojarzonego z górami. W Gorlicach, u podnóża Beskidu Niskiego, brzmi zupełnie naturalnie.

Jak podajemy placek po zbójnicku w Del Piero?

W naszym menu placek po zbójnicku znajdziesz w części z kuchnią polską. Na talerzu podajemy:

• 3 placki ziemniaczane,
• gulasz wieprzowy,
• śmietanę i ser,
• zestaw surówek.

Zamiast jednego dużego placka złożonego na pół serwujemy trzy mniejsze. Dzięki temu każdy ma chrupiące brzegi, a gulasz łatwiej rozłożyć równo na całej porcji. Surówki dają świeży, lekko kwaśny akcent, który dobrze równoważy cięższe składniki.

Jeśli wolisz inne polskie dania, w tej samej części menu są także pierogi, schabowy z kapustą zasmażaną i polędwiczka wieprzowa z kluskami śląskimi.